Definicja po polsku: W technice obiektowej oznacza jedną lub więcej granic fizycznych lub umownych, obejmujących projektowany i/lub budowany obiekt lub jednostkę, ustanowionych w celu umożliwienia identyfikacji pewnych części zakładu, powiązanych grup sprzętu lub powiązanych obiektów. W praktyce, podczas wykonawstwa np. modernizacji linii produkcyjnej, granice te określają obszar zakresu, jaki poddany jest modernizacji.

Definicja po polsku: Balance of Plant (BoP) to termin z inżynierii energetycznej oznaczający różnorodne systemy wsparcia i komponenty pomocnicze elektrowni wymagane do produkcji energii. Systemy BoP zapewniają wsparcie niezbędne do stabilnej i efektywnej pracy elektrowni. Podczas gdy podstawowy sprzęt wytwarzający energię obejmuje turbiny i generatory, do komponentów BoP zaliczamy falowniki, transformatory, rozdzielnice czy wyłączniki. System BoP składa się z urządzeń zarówno elektrycznych, jak i mechanicznych.

Definicja po polsku: Sekwestracja CO2 (lub inaczej wychwytywanie i składowanie węgla – CCS) to proces zapobiegania emisji dwutlenku węgla (CO2) do atmosfery. Oznacza to wychwytywanie CO2 ze źródeł, takich jak elektrownie i fabryki, a następnie jego przechowywanie w formacjach geologicznych, zamiast uwalniania do atmosfery. Celem sekwestracji jest ograniczenie globalnego ocieplenia, przyczyniając się do walki ze zmianami klimatu.

Definicja po polsku: CCUS (Carbon Capture, Utilisation, and Storage) to technologia, która obejmuje wychwytywanie dwutlenku węgla (CO2) z procesów przemysłowych lub elektrowni, a następnie jego wykorzystanie lub składowanie. Zamiast składowania, CCU (Carbon Capture and Utilisation) odnosi się do wykorzystania CO2 w procesach przemysłowych, np. do produkcji tworzyw sztucznych lub biopaliw.

Definicja po polsku: Jest to mobilny podnośnik posiadający ramię wysięgnikowe i kosz na końcu, które umożliwia podnoszenie kosza w dwóch płaszczyznach – poziomej i pionowej. Podnośnik umożliwia dotarcie do trudno dostępnych miejsc np. nad liniami produkcyjnymi, pod dachami, itp.

Definicja po polsku: CIS, a więc Construction Industry Scheme, to zasady rozliczeń pomiędzy wykonawcami a podwykonawcami (contractors-subcontractors) i dotyczą wszystkich firm, które mają jakikolwiek związek z wykonywaniem prac budowlanych, remontów, instalacji itd. realizowanych na terenie Wielkiej Brytanii. CIS to rozliczenie, któremu podlega każdy rodzaj biznesu, niezależnie od jego wielkości i liczby zatrudnionych podwykonawców, a więc zarówno firmy LTD, LLP, partnership, jak i osób samozatrudnionych.

Definicja po polsku: W ogólnym ujęciu są to prace związane z wykonywaniem zadań w technice budowlanej. W kontekście inwestycji przemysłowych, zaliczają się do nich m.in. prace związane z wnoszeniem budynków i konstrukcji, prace ziemne, prace wykończeniowe wewnątrz budynków (tzw. fit-outy), wykonywanie penetracji ścian, sufitów i podłóg, położenie posadzek, zdjęcia i ponowne złożenia ścian, dachów, itp. Prace budowlane najczęściej regulowane są przez osobny zestaw przepisów prawnych. Warto dodać, że w zależności od kraju, w zakres budowlany często wchodzą również niektóre z prac z innych specjalności, wynikające z konieczności dostosowania budynków do warunków odbiorów budowlanych, a są nimi m.in. wykonanie instalacji transformatorowej, wykonanie Wewnętrznych Linii Zasilania budynków (WLZ), wykonanie instalacji sanitarnych, wykonanie oświetlenia, itp.

Definicja po polsku: CLT, czyli Cross Laminated Timber (drewno klejone krzyżowo) to innowacyjny materiał budowlany, który składa się z warstw drewna klejonych pod wysokim ciśnieniem, a ich układ jest ułożony krzyżowo. Ten proces tworzy wielkogabarytowe płyty, które są wykorzystywane w budownictwie do konstrukcji ścian, stropów, dachów i innych elementów

Definicja po polsku: W inwestycjach przemysłowych, tym mianem określa się procedurę wykonania pierwszego cyklu produkcyjnego, który dokonywany jest w formie oficjalnego testu przeprowadzanego komisyjnie przy obecności przedstawicieli Inwestora i Wykonawcy, gdzie ostatecznie następuje sprawdzenie, czy zakładana instalacja, linia lub maszyna spełnia wszystkie wymogi Inwestora. Testu tego dokonuje się po przeprowadzeniu testów PQ. Szerzej ten temat opisaliśmy w Naszym kursie w module “15. Testy i Odbiory Projektu”.

Definicja po polsku: Jest to odgrodzony obszar zlokalizowany w obrębie terenu budowy, zawierający infrastrukturę socjalno – bytową i warsztatowo – pomocniczą, używana w toku realizacji prac. Mogą się na nią składać m.in. kontenery socjalne, magazyny, drogi transportowe, itp.

Definicja po polsku: Ubezpieczenie D&O (Directors and Officers) to polisa chroniąca osoby pełniące funkcje zarządcze, zabezpieczająca ich przed finansowymi konsekwencjami roszczeń osób trzecich związanych z decyzjami i działaniami podejmowanymi w ramach ich obowiązków służbowych. Polisa ta obejmuje odpowiedzialność cywilną członków zarządów, dyrektorów oraz innych menedżerów za szkody wyrządzone przez nich firmie lub osobom trzecim. Ubezpieczenie D&O jest uznawane za ochronę majątkową, powszechną głównie wśród zarządzających spółkami kapitałowymi, zwłaszcza publicznymi oraz firmami z sektora finansowego. Aktualnie jest dobrowolne, a mimo braku obowiązku wykupienia go, cieszy się dużym zainteresowaniem ze względu na złożone ryzyko odpowiedzialności spoczywające na menedżerach, szczególnie w sektorach wymagających szczególnej uwagi i regulacji.

Definicja po polsku: Demand Side Response (DSR) to mechanizm czasowego ograniczenia zużycia energii elektrycznej. Programy DSR umożliwiają przedsiębiorstwom uzyskanie dodatkowych przychodów w zamian za dobrowolne ograniczenie poboru mocy na prośbę operatora systemu elektroenergetycznego w sytuacjach krytycznego niedoboru energii. Korzyści wynikające z uczestnictwa w programie DSR obejmują: – Wynagrodzenie za gotowość do redukcji zużycia energii. – Możliwość obniżenia kosztów energii dzięki planowaniu zakupów i optymalizacji jej konsumpcji. – Czynny wkład w bezpieczeństwo energetyczne kraju – uczestnicy mogą używać godła „Wspieram Bezpieczeństwo Energetyczne Polski.” – Zabezpieczenie procesów produkcyjnych – wcześniejsze informacje o możliwych problemach w sieci pozwalają na lepsze zarządzanie zużyciem. – Dodatkowe punkty przy uzyskiwaniu certyfikatów LEED i BREEAM

Definicja po polsku: Określają całokształt prac związanych z wykonaniem dokumentacji technicznych niezbędnej do realizacji inwestycji. W praktyce, często w stwierdzeniu tym zawierają się również działania związane z przeprocedowaniem formalności prawno – urzędowych, koniecznych do realizacji inwestycji

Definicja po polsku: DBFO (Design, Build, Finance, Operate) to kompleksowy system realizacji projektów przez jednego Wykonawcę, który obejmuje wszystkie etapy inwestycji – od projektowania, przez budowę, finansowanie, aż po operowanie infrastrukturą. Ten model jest szczególnie popularny w dużych projektach infrastrukturalnych, w tym także w przemyśle, gdzie kluczowe jest zintegrowanie procesów i minimalizacja ryzyka. System ten jest szczególnie popularny w zachodniej Europie. Doskonale sprawdza się przy realizacji dużych inwestycji przemysłowych, takich jak budowa wielkoskalowych fabryk, magazynów czy zakładów przetwórczych. Przykłady zastosowania obejmują kompleksowe projekty infrastrukturalne, które wymagają długoterminowego zarządzania, np. budowa instalacji przemysłowych, zakładów produkcyjnych czy systemów oczyszczania wody.

Definicja po polsku: Określane są jako prace wykonywane w jednym rodzaju branży, np. budowlane, mechaniczne, elektryczne lub inne

Definicja po polsku: Zasada “Do No Significant Harm” (DNSH), czyli “Nie czyń znaczącej szkody środowisku”, to kluczowy element zrównoważonych inwestycji i polityki Unii Europejskiej. Oznacza, że działania finansowane ze środków UE nie mogą pogarszać stanu środowiska ani przyczyniać się do zmian klimatu. Zasada DNSH ma zapewnić, że dana inwestycja a pośrednio również Unia Europejska wspiera działania, które są zgodne z priorytetami klimatycznymi i środowiskowymi, a nie pogarszają stanu środowiska. Oznacza to, że inwestycje finansowane ze środków UE muszą być zrównoważone i nie wyrządzać szkód, a nie tylko przynosić korzyści.

Definicja po polsku: EBoP to Electrical Balance of Plant (MBoP) to systemy wsparcia i pomocnicze komponenty elektrowni wymagane do produkcji energii. Systemy BoP zapewniają wsparcie niezbędne do stabilnej i wydajnej pracy elektrowni. Systemy te regulują, monitorują i chronią komponenty elektrowni za pomocą urządzeń elektrycznych niskiego, średniego i wysokiego napięcia: *Transformatory mocy – służą do podwyższania lub obniżania napięcia do wymaganych poziomów. Działają poprzez uzwojenia rdzenia transferujące energię elektryczną za pomocą indukcji elektromagnetycznej. *Transformatory pomocnicze – współpracują z transformatorami mocy, zasilając różnorodne urządzenia pomocnicze elektrowni podczas normalnej pracy. *Wyłączniki automatyczne – urządzenia automatycznego odłączania zasilania używane do ochrony przed przeciążeniem i zwarciem. *Zapobiegają uszkodzeniu wrażliwych komponentów elektrowni. *Rozdzielnice – kombinacja urządzeń przełączających, bezpieczników i wyłączników. Główną funkcją jest izolowanie sekcji systemów elektrycznych w miejscu wykrycia usterki. *Odgromniki – zapewniają ochronę przed przepięciami, odprowadzając bezpiecznie nadmierne napięcie w momencie jego wystąpienia. *Szyny zbiorcze – przewodzą energię elektryczną z sekcji wytwarzającej do transformatorów podwyższających. To paski z nagiej miedzi umieszczone w rozdzielnicach, umożliwiające dystrybucję wysokiej mocy.

Definicja po polsku: Umowa EDA, czyli Engineering Development Agreement, to umowa pomostowa, która określa zasady dalszej współpracy przy realizacji dużych projektów, takich jak budowa elektrowni jądrowych. Zapewnia kontynuację prac projektowych, w tym prace lokalizacyjne, badania geologiczne, przygotowanie dokumentacji regulacyjnej i rozwój łańcucha dostaw. Przedmiotem umowy EDA mogą być: szczegółowe badania geologiczne i geotechniczne terenu, analizy środowiskowe i oceny wpływu na środowisko, opracowanie wstępnej dokumentacji projektowej i koncepcyjnej, procedury uzyskiwania pozwoleń i licencji regulacyjnych, rozwój strategii łańcucha dostaw i identyfikacja dostawców kluczowych, analizy techno-ekonomiczne i modelowanie finansowe projektu, przygotowanie harmonogramów realizacji wieloletnich, planowanie infrastruktury towarzyszącej i logistyki, współpraca z organami nadzoru i instytucjami państwowymi, oraz transfer technologii i know-how między stronami. Umowa zapewnia ciągłość prac przygotowawczych przed podpisaniem głównej umowy realizacyjnej.

Definicja po polsku: Obejmują całokształt działań mających na celu włączenie obiektu, maszyn i innych elementów infrastruktury do sieci dystrybucji i rozprowadzenia energii elektrycznej, skomunikowanie ich między sobą i umożliwienie funkcjonowania elementom automatyki obiektowej

Definicja po polsku: ESC, czyli umowa o świadczenie usług inżynieryjnych, to umowa prawna określająca warunki, na jakich firma inżynieryjna lub osoba fizyczna świadczy usługi inżynieryjne klientowi. Zawiera szczegółowe informacje na temat zakresu prac, rezultatów, warunków płatności, terminów i innych ważnych aspektów projektu. Konkretnie przedmiotem takiej umowy mogą być: opracowanie dokumentacji projektowej, analizy techniczne i feasibility studies, nadzór autorski nad realizacją, ekspertyzy i audyty techniczne, doradztwo w zakresie technologii i procesów, zarządzanie projektem inżynieryjnym, kontrola jakości i odbiory techniczne, modernizacje i optymalizacje systemów, oraz wsparcie techniczne podczas eksploatacji. Umowa może dotyczyć pojedynczych etapów (np. tylko projektowanie) lub pełnego cyklu inwestycyjnego od koncepcji po uruchomienie obiektu.

Definicja po polsku: Model ESCO to forma współpracy, w której firma określana właśnie jako ESCO (Energy Service Company) realizuje inwestycje w efektywność energetyczną dla swojego klienta, finansując ją z oszczędności uzyskanych dzięki poprawie wydajności energetycznej. Mówiąc prościej, firma ESCO wykłada pieniądze na inwestycje a później Klient spłaca inwestycję w ratach z pieniędzy uzyskanych z oszczędności energetycznych. Inwestycja może dotyczyć nie tylko dostawy nowej infrastruktury lecz także modyfikacji i renowacji istniejącej. Jest to popularne rozwiązanie stosowane w sektorach przemysłowych, gdzie optymalizacja zużycia energii ma kluczowe znaczenie dla redukcji kosztów operacyjnych. W modelu tym firma energetyczna lub dostawca usług podpisuje umowę z przedsiębiorstwem przemysłowym, w której zobowiązuje się do realizacji inwestycji poprawiającej efektywność energetyczną.

Definicja po polsku: To stwierdzenie ma dwa znaczenia Realizacyjne: W kontekście inwestycji, z punktu widzenia Inwestora, będą to wszystkie usługi, które Inwestor zlecić musi na zewnątrz. Z punktu widzenia Wykonawcy inwestycji, będą to usługi których Wykonawca nie posiada w swoim zakresie działalności np. ze względu na ich osobliwą specyfikę – zazwyczaj do realizacji tychże usług wymagane jest zatrudnienie trzeciej firmy, specjalizującej się w danej dziedzinie, np. prace alpinistyczne Księgowe: W Polskim słowniku księgowym oznacza koszty, jakie Inwestor ponosi na zapłatę wynagrodzenia firmom wykonującym inwestycje lub jej części

Definicja po polsku: Akronim od słów Functional Design Specification. Jest to dokument specyfikujący funkcjonalne wymagania dotyczące systemu informatycznego. Jest to kluczowy etap w procesie tworzenia oprogramowania, który precyzuje, jak system powinien działać z punktu widzenia użytkownika. Szerzej ten temat został opisany w Naszych “Knowledge- shotach”

Definicja po polsku: FEED (Front End Engineering and Design) to dość ważna faza pośrednia projektowania inżynieryjnego, która stanowi most między koncepcją projektu a jego szczegółowym projektowaniem. FEED obejmuje opracowanie podstawowego projektu technicznego, wstępnych schematów technologicznych, szacunków kosztów z dokładnością np.±15-25%, harmonogramów realizacji oraz identyfikację głównych zagrożeń technicznych i finansowych. Ta faza ma za zadanie wspomóc proces podejmowania świadomych decyzji inwestycyjnych przed przejściem do kosztownej fazy szczegółowego projektowania. Przykład: Podczas budowy nowej instalacji petrochemicznej, faza FEED obejmować może: *Opracowanie podstawowych schematów procesowych (PFD) i instrumentacyjnych (P&ID) *Wstępny dobór głównych urządzeń (reaktory, kolumny destylacyjne, wymienniki ciepła) *Oszacowanie kosztów inwestycji na poziomie 180 mln EUR (±20%) *Harmonogram realizacji: 36 miesięcy od rozpoczęcia budowy *Identyfikację ryzyk: dostępność specjalistycznych katalizatorów, wymagania środowiskowe *Plan lokalizacji instalacji na terenie zakładu Rezultat FEED pozwolił inwestorowi na podjęcie ostatecznej decyzji o realizacji projektu oraz przygotowanie szczegółowego budżetu i strategii finansowania.

Definicja po polsku: Słowo może mieć różne znaczenie zależnie od kontekstu – najczęściej jednak w środowisku realizacji inwestycji przemysłowych (np. na etapie projektowania) używa się go do opisania elementu lub strefy instalacji, linii procesowej lub maszyny, w którym następuje wprowadzenie produktów lub surowców do tejże maszyny. Inaczej, jest to początkowa, wejściowa część gdzie rozpoczyna się proces produkcji

Definicja po polsku: W żargonie obiektowym, jest to kolokwialna nazwa określająca wózek widłowy

Definicja po polsku: W środowisku inwestycji przemysłowych, słowo używane najczęściej do kolektywnego określenia testów I-O, IQ/OQ/PQ, Commissioningu i Walidacji

Definicja po polsku: Stwierdzenie to oznacza rodzaj komunikacji między dwoma urządzeniami, np. sterownikami transporterów, który zakłada, że sygnał między tymi urządzeniami wymieniany jest na podstawie ustalonego, specjalnego protokołu. Prosty protokół uzgadniania może obejmować jedynie wysłanie przez odbiorcę wiadomości o treści „Otrzymałem ostatnią wiadomość i jestem gotowy, aby wysłać mi kolejną”. Bardziej złożony protokół uzgadniania może pozwolić nadawcy na zapytanie odbiorcy, czy jest gotowy do odbioru, lub na udzielenie przez odbiorcę odpowiedzi z negatywnym potwierdzeniem oznaczającym „Nie otrzymałem poprawnie Twojej ostatniej wiadomości, wyślij ją ponownie”. Takie uzgadnianie ułatwia łączenie stosunkowo heterogenicznych systemów lub sprzętu za pośrednictwem kanału komunikacyjnego bez konieczności interwencji człowieka w celu ustawienia parametrów. W praktyce taki system może być używany m.in. do ciągów transporterów, gdzie wjazd produktu na pierwszy transporter sprawia, że kolejny transporter otrzymuje sygnał do uruchomienia , gdyż za chwile przejmie produkt. Następne, produkt przechodząc od jednej sekcji transportera do drugiej, załącza kolejne transportery i tak finalnie może przechodzić przez cały ciąg transporterowy.

Definicja po polsku: W kontekście inwestycji, oznacza najczęściej wózki widłowe, koparki, dźwigi, wywrotki, walce, itp.

Definicja po polsku: Obszar znajdujący się wewnątrz obiektu, którym w panują wyjątkowe, higieniczne standardy zabezpieczenia procesu produkcji przed dostępem zanieczyszczeń. Obszary takie zakładają podwyższone zabezpieczenie obszaru produkcji przed dostaniem kurzu, brudu i innych zanieczyszczeń z zewnątrz strefy a dodatkowo zakładają specjalne zasady pracy w tych strefach, uwzględniające m.in. noszenie fartuchów zabezpieczających ubrania, czepków na włosy, nabrodników, dezynfekcję rąk, itp.

Definicja po polsku: Jest to rodzaj testu który może wystąpić podczas realizacji inwestycji. Dokonuje go Wykonawca przed rozpoczęciem testów VAT lub testu IQ w sytuacji, gdy przedmiotem inwestycji jest jakiś automatyczny system – sam przebieg testu zależy od charakteru inwestycji i jej wymagań. W ujęciu ogólnym , w praktyce, test ten polega na sprawdzeniu, czy program sterownika PLC i panelu HMI działa w odpowiedni sposób. Dokonuje się tego poprzez sprawdzenie fizycznych reakcji elementów systemu na zadane sygnały, np. czy dany zawór otwiera się i zamyka w momencie naciśnięcia określonych przycisków na panelu HMI. Ten test najczęściej cechuje się koniecznością skupienia na szczegółach pracy poszczególnych urządzeń instalacji a w jego trakcie mogą być konieczne do wykonania poprawki elektryczne lub mechaniczne

Definicja po polsku: Znaczenie tego słowa jest dość szerokie ale w kontekście inwestycji przemysłowych oznacza całokształt trwałych składników majątkowych takich jak budynki, drogi, konstrukcje stalowe ale również instalacje procesowe zamontowane na stałe na określonym terenie, linie produkcyjne, itp.

Definicja po polsku: Rozumiany jako osoba lub grupa osób działająca w imieniu firmy finansującej inwestycję lub dla której inwestycja jest wykonywana

Definicja po polsku: Akronim od słów Wewnętrzne Linie Zasilania – oznacza połączenia elektryczne służące do zasilenia w energię elektryczną poszczególnych obszarów fabryki

Definicja po polsku: Są to testy kwalifikacji instalacji – skrót IQ utworzony został od słów Installation Qualification. W inwestycjach przemysłowych, test ten polega na weryfikacji, czy kwalifikowany element inwestycji, maszyna lub cała linia zostały poprawnie zainstalowane i skonfigurowane zgodnie ze specyfikacjami producenta lub listą kontrolną instalacji. Test ten jest etapem realizowanym najczęściej zaraz po zakończeniu prac instalacyjnych na obiekcie. Szerzej ten rodzaj testu omówiony został w Naszym kursie w module “15. Testy i Odbiory Projektu”.

Definicja po polsku: W technice elektrycznej kitastry, znane również jako złącza kitasstro, są elementami stosowanymi do łączenia siatkowych koryt kablowych. Kitastry składają się z czterech głównych części: śruby, nakrętki i dwóch zakrzywionych blaszek. Złącza są zazwyczaj wykonane ze stali, na przykład ocynkowanej lub nierdzewnej. Zastosowanie kitastrów to najczęściej łączenie koryt siatkowych wewnątrz budynków .

Definicja po polsku: Są to wskaźniki będące liczbową miarą wyników koniecznych do osiągnięcia w określonym celu w czasie. Wskaźniki KPI zapewniają zespołom cele, do których mogą dążyć, kamienie milowe umożliwiające ocenę postępu oraz spostrzeżenia, które pomagają ludziom w całej organizacji podejmować lepsze decyzje. W inwestycjach przemysłowych KPI może być zakładana wydajność linii produkcyjnej, wydajność pompy, szybkość otwarcia zaworu, dokładność przepływomierza, itp.

Definicja po polsku: Jest to akronim od słów Log Out Tag Out. W praktyce, jest to zestaw procedur służący do zatrzymania i zabezpieczenia elementów linii produkcyjnej przed ponownym doprowadzeniem do zasilenia maszyn w energię elektryczną lub media takie jak woda, para wodna, sprężone powietrze, itp. Procedurę tą wykonuje się przed przystąpieniem do wykonywania prac modernizacyjnych na maszynach lub wykonaniem wpięć nowych elementów w instalacje obiektowe

Definicja po polsku: Linia produkcyjna lub zestaw maszyn używanych na danym obiekcie, który z założenia może zostać zdemontowany lub przeniesiony w inne miejsce

Definicja po polsku: W żargonie obiektowym, jest to kolokwialna nazwa określająca teleskopowy podnośnik widłowy, posiadający ramię, umożliwiające podnoszenie ładunku najczęściej w dwóch płaszczyznach – pionowej i poziomej. Nazwa pochodzi od popularnego producenta tego typu sprzętu, francuskiej firmy Manitou

Definicja po polsku: Jest to dokument, który zawiera informacje takie jak właściwości każdej substancji lub mieszaniny chemicznej, zagrożenia fizyczne, zdrowotne i środowiskowe, środki ochronne oraz środki ostrożności przy obchodzeniu się, przechowywaniu i transporcie substancji chemicznej. Dokument ten wymagany jest najczęściej w inwestycjach procesowych, w których wymaganiami są przechowywanie lub/i przetransportowanie rurociągami substancji wytworzonych przez człowieka, innych niż woda, para wodna i ścieki.

Definicja po polsku: W kontekście inwestycji mogą mieć kilka znaczeń. Mogą to być zarówno materiały użyte w procesie produkcyjnym np. emulgator, mąka, SLES, olej palmowy, itp. ale również materiał może odnosić się do ogółu elementów użytych podczas wykonawstwa inwestycji np. rura, arkusz stali, zawory, czujniki, sterownik, stacja przygotowania powietrza, itp. W tym przypadku wszystko zależeć będzie od kontekstu.

Definicja po polsku: Mechaniczny Balance of Plant (MBoP) to mechaniczne systemy wsparcia i komponenty pomocnicze elektrowni wymagane do produkcji energii. Systemy BoP zapewniają wsparcie niezbędne do stabilnej i efektywnej pracy elektrowni. *Systemy MBoP obejmują nieelektryczne systemy pomocnicze utrzymujące efektywną pracę komponentów elektrowni: *Systemy kondycjonowania gazu paliwa – usuwają ciała stałe, ciecze i aerozole z gazu ziemnego, podgrzewając go do 50°F powyżej punktu rosy. *Systemy redukcji ciśnienia – bezpiecznie i dokładnie obniżają ciśnienie gazociągu zgodnie z maksymalnym ciśnieniem wlotowym turbiny. *Pakiety redukcji NOx – redukują emisję tlenków azotu poprzez wtrysk amoniaku do spalin turbiny, przekształcając NOx w azot i parę wodną. *Pakiety generacji azotu – dostarczają ciągłą podaż 95-99,95% czystego azotu do uszczelniania, przedmuchiwania zbiorników i innych zastosowań. *Systemy przeciwpożarowe – zapobiegają przypadkowemu spalaniu i reagują na nie. Po wykryciu pożaru natychmiast uruchamiają alarm i procedury gaszenia. *Systemy sprężonego powietrza – zapewniają ciągłą podaż powietrza do obsługi pomp, zaworów pneumatycznych i innych urządzeń. Wyróżnia się powietrze instrumentalne (do obsługi sprzętu) i serwisowe (do konserwacji).

Definicja po polsku: Prace związane głównie z fizycznym usunięciem, przemieszczeniem lub osadzeniem maszyn, rurociągów i konstrukcji lub ich elementów

Definicja po polsku: Akronim stworzony od angielskich słów Mobile Elevating Work Platform, którym to określa się kolektywnie mobilne, elektryczne podnośniki nożycowe i koszowe

Definicja po polsku: W kontekście projektów inwestycyjnych, są to zapisane w harmonogramie etapy projektu, których koniec przypada na określoną datę w harmonogramie, np. zakończenie montażu, data dostawy materiałów lub całkowite zakończenie projektu

Definicja po polsku: NC RfG (Network Codes Requirements for Generators) to rozporządzenie regulujące wymagania przyłączenia jednostek wytwórczych do sieci elektroenergetycznych. Kodeks określa zasady dotyczące napięcia, prądu, częstotliwości i mocy, zapewniając stabilność sieci i bezpieczeństwo dostaw energii. Certyfikat NC RfG potwierdza zgodność modułu wytwarzania energii z wymaganiami kodeksu i jest obowiązkowy dla właścicieli zakładów energetycznych chcących podłączyć się do sieci. Procedura uzyskania wymaga złożenia wniosku z dokumentacją projektową i techniczną do operatora sieci dystrybucyjnej, który następnie przeprowadza egzamin modułu wytwarzania energii.

Definicja po polsku: Jest to skrót od słów Dokumentacja Techniczno-Rozruchowa. Jest to zbiór dokumentów, w którym znajdują się szczegółowe informacje dotyczące specyfikacji technicznej, wyposażenia i zasad obsługi danej maszyny czy urządzenia.

Definicja po polsku: Fabryka lub inne miejsce, w którym realizowany jest projekt – może to być np. hala magazynowa, oczyszczalnia ścieków, biurowiec, itp.

Definicja po polsku: Jest to test określany jako kwalifikacja operacyjna. Skrót został utworzony od słów Operational Qualification. W inwestycjach przemysłowych jest testem, polegającym na sprawdzeniu, czy wydajność zainstalowanego sprzętu (np. linii produkcyjnej lub maszyny) jest zgodna ze specyfikacją wymagań użytkownika w zakresach roboczych określonych przez producenta. W praktyce oznacza to przetestowanie zakresu pracy urządzeń – np. w przypadku testowania pompy, zalewa się ją wodą i sprawdza się wydajność jej pracy, czy pompuje określoną ilość wody zgodnie z wartościami zadanymi w systemie sterowania. Jest to test, który wykonuje się po teście IQ. Szerzej ten rodzaj testu omówiony został w Naszym kursie w module “15. Testy i Odbiory Projektu”.

Definicja po polsku: Jest schematem używanym w projektowaniu procesów produkcyjnych, pokazującym orurowanie pojedynczego systemu, jego części lub nawet konkretnego detalu wraz z urządzeniami wykonawczymi takimi jak zawory pompy itp. oraz oprzyrządowaniem (czujnikami, złączami, itp). Szerzej, schematy P&ID opisaliśmy w dziale “Knowledge – shoty”.

Definicja po polsku: Słowo używane najczęściej w kontekście umów lub dokumentów prawniczych. Rozumiane jest jako Inwestor i Dostawca łącznie

Definicja po polsku: Jest to schemat pokazujący przepływ materiałów, mediów i surowców w procesie. Wygląda podobnie do schematu P&ID jednak różni się szczegółami – najczęściej na takim schemacie opisane są wartości wydajności i parametry danych części procesu (np. ilość i temperatura wody przepływająca przez konkretną rurę) oraz kierunek przepływu surowców lub mediów. Szerzej temat schematów PFD opisaliśmy w dziale “Knowledge-shoty”.

Definicja po polsku: Technologia PIR to Pasywny Czujnik Podczerwieni (Passive Infrared Sensor), używany do wykrywania ruchu. Działa na zasadzie wykrywania zmian w promieniowaniu cieplnym (podczerwieni) emitowanym przez ciała, które się poruszają. Może być stosowany w systemach alarmowych, automatycznego oświetlenia, wentylacji i innych.

Definicja po polsku: Akronim ten można rozumieć dwojako, zależnie od kontekstu: PMI (Project Management Institute) to globalna organizacja non-profit, skupiona na wspieraniu standardów zarządzania projektami oraz rozwoju zawodowego kierowników projektów. PMI oferuje różnorodne szkolenia, takie jak PMP® (Project Management Professional), CAPM® (Certified Associate in Project Management), PMI-ACP® (Agile Certified Practitioner) oraz kursy z zakresu zarządzania ryzykiem, programami i portfelami projektów. Szkolenia te mają na celu rozwój umiejętności w zarządzaniu projektami i są uznawane na całym świecie, pomagając profesjonalistom zdobywać praktyczną wiedzę oraz certyfikaty w dziedzinie zarządzania projektami. PMI (Purchasing Managers’ Index) jest wskaźnikiem ekonomicznym, który mierzy aktywność gospodarczą w sektorach przemysłu i usług, głównie w oparciu o miesięczne ankiety przeprowadzane wśród menedżerów zakupów. Jest kluczowym wskaźnikiem kondycji ekonomicznej, wskazującym na wzrost, stagnację lub spadek w obszarach takich jak produkcja, nowe zamówienia, zatrudnienie i ceny. Wartość PMI powyżej 50 oznacza ekspansję sektora, natomiast poniżej 50 – jego kurczenie się. PMI jest szczególnie popularny w analizach ekonomicznych, ponieważ szybko dostarcza wgląd w stan gospodarki, co może wpływać na decyzje inwestycyjne.

Definicja po polsku: Umowa PPA (Power Purchase Agreement) to długoterminowy kontrakt na zakup energii elektrycznej, zwykle między producentem energii a jej odbiorcą (firmą lub sprzedawcą energii). W umowie PPA szczegółowo określone są kluczowe parametry, takie jak ilość dostarczanej energii, uzgodnione ceny, procedury rozliczeń oraz ewentualne kary za naruszenia ustalonych warunków. Jako dwustronna umowa, PPA może być elastycznie dostosowana do indywidualnych potrzeb obu stron. Dostawa energii może odbywać się w formie fizycznej lub bilansowanej. Dzięki możliwości ograniczenia ryzyka związanego z fluktuacjami cen na rynku, PPA cieszy się popularnością wśród dużych odbiorców energii, szczególnie w kontekście większych projektów inwestycyjnych lub budowy i eksploatacji odnawialnych źródeł energii. W Europie umowy PPA dopiero zdobywają popularność, podczas gdy w USA są już powszechnie stosowane.

Definicja po polsku: Jest to test określany jako kwalifikacja procesowa. Skrót został utworzony od słów Process Qualification. W inwestycjach przemysłowych jest testem przeprowadzanym w celu wykazania, że proces produkcyjny jest w stanie konsekwentnie wytwarzać produkty spełniające wcześniej określone standardy jakości i wydajności oraz, że całość procesu realizowana jest w oparciu o przyjęte KPI. Jest to test, który wykonuje się jako krok po teście PQ. Szerzej ten rodzaj testu omówiony został w Naszym kursie w module “15. Testy i Odbiory Projektu”

Definicja po polsku: Jest to część linii produkcyjnej lub infrastruktury pomocniczej, w której podczas produkcji zachodzą reakcje fizykochemiczne, prowadzone po to, aby ze składników wsadowych powstały nowe produkty o innych właściwościach niż substancje wejściowe. Procesy te zachodzą w ściśle określonych i kontrolowanych warunkach fizyko – chemicznych. Innymi słowy są to linie produkcyjne, w których przy pomocy procesów chemicznych obrabiane są materiały płynne, gazowe lub sypkie.

Definicja po polsku: Rozumiany jest jako wyrób gotowy, wymagający zestawu elementów produkcyjnych, które służą do wyprodukowania tego konkretnego typu produktu – mogą to być elementy w danej maszynie wymagające przezbrojenia lub elementy pomocnicze, takie jak formy w których będzie on obsługiwany. Przykładem formatów mogą być różne rodzaje perfum, np. buteleczka 50ml będzie jednym formatem a buteleczka 100ml innym. Zatem jeśli do tej pory produkowane były perfumy w 50ml buteleczce, przejście na 100ml może wymagać przezbrojenia linii i wykonania kilku innych operacji z tym związanych – nastąpi wtedy zmiana formatu

Definicja po polsku: Jest to rozplanowanie w czasie produkcji określonego formatu produktu w zadanych ilościach

Definicja po polsku: Zależnie od kontekstu, określać może całość spójnych zadań zawartych w ramach przedsięwzięcia inwestycyjnego i ale również samą dokumentację techniczną

Definicja po polsku: Jest to osoba wyznaczona przez daną Stronę (Inwestora lub Wykonawcę) do sprawowania nadzoru i przyjęcia odpowiedzialności za całokształt realizacji inwestycji

Definicja po polsku: Może mieć różny kontekst ale najczęściej używa się go do określenia fizycznego wykonania inwestycji

Definicja po polsku: Stwierdzenie to oznacza naniesienie odręcznych notatek (długopisem lub ołówkiem) na papierowe wersje dokumentacji. Słowo to może mieć różne wariacje np. Red Marking, Red Crossing, etc.

Definicja po polsku: Jest to proces modernizacji polegający na zastąpieniu starej technologii nową. Merytorycznie, poprzez wymianę najczęściej nie zmienia się głównej funkcji jaką spełnia dany produkt lecz wymienia się go na nowy, wykonany w nowocześniejszej i z założenia lepszej technologii. Oczywiście nie oznacza to, że nowy produkt nie posiada nowych funkcjonalności bo może takowe posiadać, jednak jego podstawowa przydatność jest kluczowa. Retrofit w przemyśle to zagadnienie, które obejmuje m.in. wymianę maszyn, elementów konstrukcyjnych, infrastruktury obiektowej, urządzeń automatyki, systemów sterowania, itp.

Definicja po polsku: W żargonie obiektowym, jest to kolokwialna nazwa określająca mobilny podnośnik nożycowy czyli przejezdną platformę koszową, która pracuje w jednej płaszczyźnie podnoszenia “góra- dół”

Definicja po polsku: Określana akronimem SPOC. Jest to pojedyncza osoba wyznaczona przez jedną ze Stron (np. Dostawcę) do prowadzenia korespondencji i kontaktu z drugą Stroną (np. Inwestorem). SPOC zazwyczaj wybierany jest po każdej ze Stron na początku projektu i najczęściej przyjmuje się praktykę, że jest nim Kierownik Projektu

Definicja po polsku: Określana jest zazwyczaj poprzez jej budżet. Różnie klasyfikuje się je w różnych firmach np. projekty powyżej 100 000 zł są duże a poniżej małe. Zazwyczaj im większa firma tym wyżej ustanawiana jest granica między projektem małym i dużym

Definicja po polsku: Jest to urządzenia dźwigowe, zaprojektowane do pracy w miejscach o ograniczonej przestrzeni, gdzie tradycyjne dźwigi nie mogą być używane. Mają różne wielkości i możliwości podnoszenia, jednak wszystkie charakteryzują się kompaktowymi wymiarami i możliwością złożenia. Nazwę wziął od sposobu rozstawiania nóg stabilizujących, które sprawiają, że dźwig podczas pracy wygląda właśnie jak pająk. “Pająki” mogą być zarówno elektryczne do zastosowań wewnątrzbudynkowych jak i spalinowe dla prac poza budynkami. Przykładem takiego dźwigu jest BEFARD SPIDER 3602.

Definicja po polsku: Firma dostarczająca Inwestorowi określone materiały z usługą montażu lub bez niej

Definicja po polsku: Znany jest także jako belka dźwigowa, jest elementem pomocniczym służącym do bezpiecznego i efektywnego przenoszenia ciężkich lub dużych wymiarowo ładunków. Trawersy mogą być wykorzystywane z różnymi rodzajami dźwigów, wózków jezdnych oraz urządzeń podnoszących, co pozwala na elastyczne dostosowanie do konkretnych potrzeb i warunków pracy.

Definicja po polsku: Trytki to nic innego jak opaski kablowe. Opaski służą do zabezpieczania i porządkowania przewodów oraz kabli elektrycznych. Nieoficjalnie mają one różnorodne zastosowania i są wykorzystywane w wielu obszarach, niemniej przeznaczone są do porządkowania przewodów. Na obiektach przemysłowych najczęściej spotkać można zwykłe opaski tworzywowe (czarne), opaski metaldetektowalne używane m.in. w branży spożywczej i kosmetycznej (niebieskie) i opaski stalowe, używane do mocowania bardzo ciężkich przewodów (srebrne)

Definicja po polsku: Jest to akronim od słów User Requirement Document. URD jest dokumentem specyfikującym wymagania użytkownika dotyczące systemu informatycznego. Skupia się głównie na potrzebach i oczekiwaniach użytkowników końcowych. URD opisuje funkcje, zachowania i ograniczenia systemu w sposób zrozumiały dla użytkownika, zawierając szczegółowe opisy interfejsów użytkownika, scenariuszy użycia oraz wymagań niefunkcjonalnych. Szerzej ten rodzaj dokumentu opisaliśmy w Naszych “Knowledge-shotach”.

Definicja po polsku: W kontekście inwestycji, są to kolektywnie gazy i ciecze konsumpcyjne używane do obsługi obiektu i jego infrastruktury. Przykładami mediów są: gaz ziemny, woda miejska, para wodna, chłód technologiczny, itp. Często energia elektryczna służąca do zasilenia zakładu również traktowana jest w kategorii mediów

Definicja po polsku: Proces polegający na formalnym potwierdzeniu, że produkt końcowy (np. maszyna lub linia produkcyjna) spełnia wielokryterialne oczekiwania obiektu (działu kontroli jakości, działu produkcji, działu prawnego, itp) w określonych środowiskach operacyjnych. Proces ten obowiązkowy jest m.in. w farmacji. W praktyce, w inwestycjach przemysłowych, walidacja oznaczać może konieczność wyprodukowania na danej linii lub maszynie, określonych ilości produktu, który powinien być produkowany z zadaną wydajnością i spełniać musi określoną jakość. Procedurę tą powtarza się dla różnych rodzajów produktów – często dla każdego z osobna. Walidację – w zależności od procesu i obiektu, dokonuje się najczęściej po Commissioningu. Szerzej temat walidacji opisaliśmy w Naszym kursie w module “15. Testy i Odbiory Projektu”

Definicja po polsku: Skrót utworzony od słów Vendor Acceptance Tests oznaczający testy akceptacji producenta. W dziedzinie inwestycji przemysłowych, test ten polega na sprawdzeniu elementów wykonanych przez danego Wykonawcę na jego własnym warsztacie, jeszcze przed wysyłką sprzętu na obiekt Inwestora. Stosowany jest najczęściej w sytuacji, gdy elementy instalacji są modułowe i możliwe do prefabrykacji poza obiektem Inwestora. Test ten może polegać na sprawdzeniu funkcjonalności elementu instalacji (np. zbiornika, skida, transportera, itp.) ale również sprowadzać się może do zwykłej inspekcji wizualnej. Wykonuje się go po zakończeniu etapu projektowania ale przed fazą obiektowych montaży fizycznych. Szerzej ten rodzaj testu omówiony został w Naszym kursie w module “15. Testy i Odbiory Projektu”

Definicja po polsku: Stwierdzenie to nie ma swojego odpowiednika w jeżyku polskim, które możnaby wyrazić jednym słowem. Yellowlining polega na sprawdzeniu zgodności wykonanej instalacji z dokumentacją – w elektryce oznacza to zadanie, w którym elektryk sprawdza w szafie, czy dany kabel został zainstalowany w odpowiedni sposób oraz czy podłączony został do złączek opisanych zgodnie z dokumentacją. W taki sposób sprawdzać można czy połączenia w szafach elektrycznych zostały wykonane zgodnie z dokumentacją elektryczną, czy instalacje procesowe wykonane zostały zgodnie ze schematami P&ID, itp.