Czym jest wzorcowanie urządzeń i klasy dokładności OIML ?

Często podczas projektowania systemów produkcyjnych, rozważany jest temat klasy dokładności urządzeń, jakie mają być zastosowane. Nierzadko pojawia się wtedy konieczność wykonania wzorcowania urządzenia. Co to właściwie oznacza?

Wzorcowanie zwane tez kalibracją, to proces porównywania i dostosowywania przyrządów pomiarowych do standardów o znanej dokładności – jest kluczowe w zapewnieniu precyzji i wiarygodności pomiarów w różnych branżach przemysłu.

Wzorcowanie gwarantuje, że przyrządy pomiarowe, takie jak wagi, termometry czy manometry, spełniają określone normy i wymagania, a ich wskazania są porównywalne z przyjętymi punktami odniesień.

Dla różnych aspektów stosuje się różne metody i procedury wzorcowania a organy takie jak Międzynarodowa Organizacja Metrologii Prawnej (OIML) określają ogólnoświatowe klasy dokładności dla różnych przyrządów pomiarowych, co umożliwia ich globalne porównanie i standaryzację.

Klasy dokładności definiują tolerancje błędów pomiarowych i są kluczowe dla zapewnienia spójności wyników. I tak np. dla wzorców masy i odważników od 1mg do 50 kg wyróżniamy klasy od E1 do M3, przy czym klasa E1 jest najwyższą klasą a M3 najniższą.

Same procedury wzorcowania są różne w zależności od tego co mierzymy. Metodyka pomiarowa ustandaryzowana została przez OIML w dokumentach zwanych Zaleceniami Międzynarodowymi , które dzielą się w zależności od przedmiotu pomiaru, i tak:

🔷 OIML R 111-1 odnosi się do odważników o rozmiarach od 1 mg do 50 kg.

🔷 R 49-1 odnosi się do wodomierzy.

🔷 D 11 do generalnych wymagań środowiskowych do prowadzenia wzorcowania urządzeń.

itd.

Wzorcowanie może mieć zastosowanie w zasadzie w każdej branży. Stosuje się je np. dla urządzeń używanych do rozlewu produktów podlegających akcyzie (paliwa, alkohol, itp.), wag służących do dozowania składników czynnych leków, laserów, urządzeń mierzących natężenie hałasu, i wielu innych.

Wzorcowana dokonuje akredytowane laboratorium wzorcujące np. Głównego Urzędu Miar (GUM). Na podstawie pomiaru wystawiane jest świadectwo wzorcowania, które potwierdza klasę dokładności urządzeń. Wzorcowanie powinno się powtarzać cyklicznie, gdyż urządzenia z czasem tracić mogą swoją dokładność.